Muzeum obuwia Zlín

Dzień dobry, witaj na wystawie ZASADA BAŤA: Dziś fantazja, jutro rzeczywistość

Wystawa ZASADA BAŤA prezentuje trzy znane na całym świecie wątki związane ze Zlínem.

Historia firmy Baťa obejmuje muzeum obuwia z setkami eksponatów obuwia egzotycznego, historycznego i produkowanego przez firmę Baťa. Można zobaczyć oryginalną linię do produkcji obuwia oraz wiele innych wyrobów firmy od sznurówek po samolot. Liczne fotografie i dokumenty potwierdzają, dlaczego w czasach pierwszej republiki miasto nosiło przydomek „Ameryka w Zlínie”.

Osobną częścią jest gabinet filmowy opowiadający historię miejscowego filmu. Studio założyła firma Baťa w celu produkcji filmów reklamowych, po nacjonalizacji rozpoczęto produkcję filmów dla dzieci i młodzieży. Światową sławę przynieśli studiu Karel Zeman, Hermína Týrlová i wielu innych.

Srebrna Tatra 87 znajduje się w sercu wystawy poświęconej podróżom Jiříego Hanzelki i Miroslava Zikmunda. Fotografie i przedmioty z ich podróży uzupełniają wybrane reportaże filmowe ich autorstwa.

Ekspozycja oferuje wiele elementów interaktywnych, w salach kinowych odbywają się projekcje reklam firmy Baťa oraz filmów Hanzelki i Zikmunda.

Muzeum Moraw Południowo-Wschodnich w Zlínie otrzymało za tę wystawę nagrodę Gloria Musaealis.

W dużych gablotach można zobaczyć egzotyczne i historyczne buty z całego świata z ostatnich 450 lat. Obuwie produkowane przez firmę Baťa znajdują się w szklanych tubach. Idąc po schodach pośród kolejnych gablot, trafisz do warsztatu szewca z końca XIX wieku.

Za dużymi banerami przy oknach znajduje się oryginalna linia do produkcji obuwia. Prosimy nie wchodzić do środka, ta część jest zabezpieczona. Za ekranem projekcyjnym zobaczymy typowy sklep firmy Baťa z lat 30. XX wieku.

Eksponaty w środku przypominają o innych wyrobach firmy, m.in. o oponach, rowerach czy samolotach. Fotografie dokumentują politykę socjalną firmy.

Na wystawie o nowoczesnym podróżowaniu znajdziesz informacje o czechosłowackich podróżnikach Miroslavie Zikmundzie i Jiřím Hanzelce. Odbyli oni podróż dookoła świata od lat 40. do lat 60. ubiegłego wieku. W swoją pierwszą podróż wyruszyli samochodem Tatra 87, którego model jest elementem naszej wystawy. Prosimy o niepodchodzenie w bliskiej odległości do samochodu, jest zabezpieczony alarmem.

W gabinecie filmowym zaprezentowano profile zlínskich twórców filmów reklamowych i edukacyjnych firmy Baťa oraz późniejszych autorów filmów dla dzieci.

Dla państwa wygody w holu wejściowym przy szklanych ścianach znajdują się wieszaki na odzież wierzchnią.

Toalety znajdują się za samochodem – szare drzwi.

Wystawy można fotografować BEZ użycia lampy błyskowej.

Dziękujemy za zrozumienie i życzymy miłego zwiedzania.

Muzeum Moraw Południowo-Wschodnich w Zlínie

•  Karta, którą otrzymałeś na wejściu, służyła w tutejszej fabryce do kontroli czasu rozpoczęcia i zakończenia pracy przez pracowników. Na słupach znajdują się oryginalne zegary do odbijania kart pracy. Nadal działają i możesz ich użyć do oznaczenia własnej karty.

Gablota 1

1–10 – obuwie tradycyjne z Wołoszczyzny Morawskiej produkowane z dostępnych materiałów, często domowej produkcji

11–27 – obuwie ludowe i odświętne z regionów Haná, Słowacja Morawska, Wołoszczyzna Morawska i Chodsko

28–34 – kierpce, tradycyjne obuwie skórzane noszone na terenach górskich i podgórskich Moraw i Słowacji

35–37 – typowe obuwie hiszpańskie i popularne sandały plażowe

38–52 – obuwie typowe dla obszaru Półwyspu Bałkańskiego

Gablota 2

53–70 – drewniaki, tradycyjne obuwie noszone w przeszłości w większości regionów Europy

71–87 – tradycyjne obuwie z krajów nadbałtyckich, Rosji, Krymu i Azji Środkowej (71 kozaki z syberyjskiego husky przywiózł podróżnik Jiří Hanzelka)

88–91 – zdobione sandały zwane kub-kab kobiety na Środkowym Wschodzie nosiły do kąpieli

92–102 – pantofle i kapcie w krajach Orientu często były bogato wyszywane złotymi metalowymi nitkami

103–105 – obuwie syryjskich Beduinów ze skóry wielbłąda

Gablota 3

106–118 – rozmaite obuwie prezentujące zróżnicowane kultury Iraku, Iranu, Kuwejtu, Afganistanu i Pakistanu (110 damski pantofel w kształcie ryby symbolizujący płodność, 111–117 typowym elementem miejscowego obuwia był czubek z „ogonkiem”)

119–121 – kozaki zwane gutal są dostosowane do trudnych warunków atmosferycznych w Mongolii

122–130 – kolekcję obuwia z Imperium Osmańskiego z końca XIX wieku wypożyczył Instytut Dziedzictwa Narodowego w Kromierzyżu

131–145 – zestaw sandałów i pantofli z Indii z XIX i XX wieku (133 pantofel damski bogato zdobiony kutym srebrem)

146–163 – tradycyjne obuwie chińskie (147–151 drobne obuwie zwane kwiat lotosu nosiły chińskie arystokratki, którym celowo deformowano stopy, XIX-XX wiek)

164–176 – tradycyjne obuwie z Wietnamu, Japonii i Filipin, XXI wiek (167 typowe japońskie słomiane sandały zōri z płócienną skarpetą tabi)

Gablota 4

177–197 – obuwie pochodzące z Półwyspu Arabskiego i Afryki Północnej (177–187 obuwie zwane babouche są związane z islamem i regularnymi codziennym modlitwami, zsuwana pięta ułatwiała wkładanie i zdejmowanie)

198 – jeździeckie kozaki plemienia Tuaregów, Nigeria

199–211 – sandały w różnych postaciach były popularne w wielu krajach afrykańskich

212–223 – obuwie pierwotnych ludów Ameryki Północnej i Południowej (212–213 mokasyny Indian żyjących na preriach, wyszywane kolorowymi koralikami, 218–220 kozaki z foczej skóry obrabianej przez przeżuwanie)

Gablota 5

224–243 – Imitacja europejskiego obuwia średniowiecznego, VIII–XV wiek (237–240 pantofle z wąskim wyciągniętym czubkiem zwane soulier a la poulaine były hitem mody w XIV i XV wieku)

244–249 – kolekcja europejskiego obuwia z okresu renesansu, XVI i XVII wiek (245 obuwie z szerokim przodem nazywane krowim pyskiem, 249 ekstrawaganckie obuwie damskie na wysokiej podeszwie rozprzestrzeniły się z Wenecji do Europy)

250–261 – kolekcja europejskiego obuwia z okresu baroku, XVII i XVIII wiek (259 ochronne obuwie zmienne patins, które chroniły drogie obuwie przez zanieczyszczeniem na zabłoconych ulicach, 260 koturn z początku XVIII wieku, na świecie zachowało się tylko 20 podobnych egzemplarzy, wypożyczył Instytut Dziedzictwa Narodowego w Kromierzyżu)

262–285 – zmiany społeczeństwa europejskiego i obuwia roboczego w XIX wieku (267 kozak pocztyliona (kuriera pocztowego) ważący 3,75 kg, 271 obuwie domowe Melanii Metternich, żony kanclerza Austrii Metternicha, 274–276 popularne obuwie zwane perka, 280–281 metalowe haczyki służyły do zapinania licznych guziczków na trzewikach)

Gablota 6

286–293 – kolekcja obuwia dziecięcego, II połowa XIX wieku (293 metalizowane trzewiczki dziecięce zachowane jako pamiątka pierwszych bucików)

294–307 – kolekcja obuwia z Europy, Orientu i USA, przełom XIX i XX wieku

308–328 – wyroby producentów czechosłowackich z okresu międzywojennego

329–352 – wyrobu zakładu Svit Gottwaldov (Zlín), koniec lat 40. – lata 50. XX wieku

Gablota 7

353–397 – wyrobu zakładu Svit Gottwaldov (Zlín), lata 1960–1989.

398–399 – obuwie plażowe z Azji i Algierii, lata 70. i 80. XX wieku

400–402 – gumiaki dziecięce różnokolorowe produkowane przez firmę Novesta Zlín

403–407 – obuwie wyjściowe i eleganckie produkowane przez zakład Svit Zlín – wyprodukowane na Letnie Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie w 1992 r. i Zimowe w Lillehammer w 1994 r.

408–424 – różne typy obuwia, koniec lat 80. XX wieku – początek XXI wieku; obuwie eleganckie z pozłacanej skóry, lata 1950–1989

Gablota 8

425–443 – obuwie luksusowe wyprodukowane ze skóry gadów lub jej imitacji, lata 1930–1969 XX wieku

444–454 – część kolekcji Svit Gottwaldov na wystawę światową EXPO Bruksela 1958, która zdobyła złoty medal

455–457 – część kolekcji Svit Gottwaldov na wystawę światową EXPO Montreal 1967

458–461 – modele zlínskiego projektanta Pavla Zapletala, którego obuwie w latach 90. XX wieku nosiły gwiazdy czeskiego show-biznesu.

462–480 – ekstrawaganckie projekty uczniów Średniej Szkoły Przemysłowo-Artystycznej w mieście Uherské Hradiště

Gablota 9

481–488 – ciekawostki (481 replika obuwia Ötziego, pasterza z czwartego tysiąclecia p. n. e. 482 australijskie obuwie rytualne ze strusich piór i kobiecych włosów, 484 trzewiki z kreta, „majstersztyk” wyprodukowany w 1912 r. przez nieznanego praskiego szewca)

489–493 – obuwie w ekstremalnych rozmiarach wyprodukowane w Zlínie dla klientów „na miarę (493 trapery wyprodukowane dla koszykarza Shaquilla O’Neala z oryginalnym podpisem)

494–501 – obuwie gumowe (494 na kalosze spopularyzowane w latach 50. XX wieku mówiło się szara zaraza)

502–504 – popularne i modne typy obuwia, lata 60. i 70. XX wieku

505–514 – obuwie sportowe, lata 1930–1969 (505–506 popularne łyżwy nazywane jacksonami produkcji firmy Baťa)

515–525 – obuwie robocze, jeździeckie i wojskowo, lata 30. i 40. XX wieku (515–516 kozaki dla żołnierzy nazywane kuflami)

Produkcja firmy Baťa 1894–1945

526–599 – produkcja firmy Baťa, koniec XIX wieku – koniec lat 30. XX wieku (527 obuwie nazywane séglovkami, które stały u początków sukcesu firmy, 528 obuwie wojskowe nazywane baganče produkowane dla armii austro-węgierskiej w czasie I wojny światowej, 595 popularne obuwie sportowe nazywane trampkami)

600 – część kolekcji na wystawę światową EXPO w Nowym Jorku w 1939 r.

601–607 – drewniaki wyjściowe i robocze, z powodu braków skóry do produkcji obuwia wykorzystywano również materiały alternatywne, II wojna światowa

608–651 – produkcja zagranicznych oddziałów firmy Baťa, 1960–2010, wypożyczono z Bata Shoe Museum w Toronto